Blue Monday – jak przetrwać najbardziej depresyjny dzień roku dzięki adaptogenom?
Blue Monday to chwytliwy termin marketingowy, a nie udowodniony „najbardziej depresyjny dzień roku”, ale styczeń rzeczywiście bywa trudny: mniej światła, gorsza pogoda, powrót do obowiązków i zmęczenie po świętach. W takim kontekście sensownie ułożony plan dbania o zdrowie psychiczne – w tym rozsądne wykorzystanie adaptogenów, takich jak ashwagandha – może realnie pomóc obniżyć poziom stresu i lęku, choć nie zastąpi profesjonalnej terapii ani leczenia.
Ważne zastrzeżenie (przeczytaj przed dalszą częścią)
Ten artykuł ma charakter informacyjno‑edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej, diagnozy ani terapii. W razie objawów depresji (smutek utrzymujący się tygodniami, utrata zainteresowań, myśli samobójcze, problemy ze snem i apetytem) koniecznie skontaktuj się z lekarzem lub psychiatrą – nie próbuj leczyć się samodzielnie suplementami. Zanim włączysz adaptogeny lub jakikolwiek suplement (szczególnie przy lekach psychiatrycznych, chorobach przewlekłych, w ciąży i podczas karmienia piersią), skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Blue Monday – co mówi nauka?
Skąd się wziął ten termin?
- Koncepcja „Blue Monday” została stworzona w 2005 r. przez Cliffa Arnalla w ramach kampanii marketingowej biura podróży Sky Travel, z użyciem pseudo‑wzoru uwzględniającego pogodę, długi po świętach, poziom motywacji i czas od Nowego Roku.
- Niezależne organizacje i badacze określają Blue Monday jako pseudonaukę, podkreślając, że nie ma wiarygodnego sposobu, by wyliczyć „najbardziej depresyjny dzień roku”.
Co jest prawdą w tle?
- Dane pokazują, że styczeń i luty są trudnym okresem dla wielu osób: krótkie dni, mniej światła słonecznego, zmęczenie po świętach, wyższe rachunki i poczucie porażki związane z postanowieniami noworocznymi.
- Badania nad sezonowością nastroju sugerują, że u części osób występuje sezonowe obniżenie nastroju (SAD – Seasonal Affective Disorder), ale nie koncentruje się ono na jednym konkretnym dniu.
Wniosek: Blue Monday jako „najgorszy dzień roku” to mit, ale styczeń jest dobrym pretekstem, by świadomie zadbać o dobrostan psychiczny – w tym o sen, aktywność, relacje i ewentualne wsparcie adaptogenami.
Adaptogeny a stres i obniżony nastrój – co pokazują badania?
Czym są adaptogeny?
Adaptogeny to roślinne substancje, które według definicji mają:
- zwiększać nieswoistą odporność organizmu na stres (fizyczny, emocjonalny, środowiskowy),
- normalizować funkcje organizmu, nie wywołując zaburzeń innych układów,
- być względnie bezpieczne przy długotrwałym stosowaniu.
Przegląd integracyjny z 2023 r. wskazuje, że niektóre adaptogeny (m.in. różeńiec górski, szafran, dziurawiec) mogą wykazywać łagodne działanie przeciwdepresyjne u osób z łagodnymi i umiarkowanymi objawami, zwłaszcza w połączeniu ze stylem życia (np. aktywnością fizyczną).
Ashwagandha (Withania somnifera) – najbardziej przebadany adaptogen na stres
- Systematyczny przegląd i metaanaliza 12 RCT (n = 1002, wiek 25–48 lat) wykazała, że suplementacja ashwagandhą istotnie obniżała poziom lęku i stresu vs placebo, ze standaryzowaną różnicą średnich dla lęku SMD −1,55 (95% CI: −2,37 do −0,74) i dla stresu SMD −1,75 (95% CI: −2,29 do −1,22).
- Najkorzystniejsze efekty dla stresu obserwowano przy dawkach 300–600 mg/dzień skoncentrowanego ekstraktu, choć autorzy zaznaczają niską pewność dowodów i potrzebę badań o wyższej jakości.
- Klasyczne RCT z 2007 r. (60 dni, wysoki poziom przewlekłego stresu) pokazało, że grupa przyjmująca ekstrakt z ashwagandhy odnotowała redukcję objawów depresji o 77%, lęku o 75,6% i stresu o 64,2% w skali DASS, podczas gdy w grupie placebo zmiany wyniosły 5–12%.
Przeglądy podkreślają jednocześnie, że:
- większość badań obejmuje dorosłych z łagodnym do umiarkowanego poziomu stresu/lęku,
- dane dotyczące ciężkiej depresji czy zaburzeń dwubiegunowych są ograniczone,
- bezpieczeństwo długotrwałej suplementacji wymaga dalszych badań.
Wniosek: Ashwagandha może być sensownym elementem wspierającym radzenie sobie ze stresem i łagodnym obniżeniem nastroju u części osób, ale nie zastępuje farmakoterapii ani psychoterapii w zaburzeniach psychicznych.
Jak adaptogeny mogą pomóc „przetrwać” Blue Monday?
Poniższe punkty traktuj jako propozycję do rozmowy z lekarzem, nie gotowy schemat leczenia.
1. Zmniejszenie odczuwanego stresu i napięcia
- RCT z ashwagandhą pokazały, że po 6–8 tygodniach suplementacji subiektywnie odczuwany stres i lęk wyraźnie spadają, co może przełożyć się na większą odporność emocjonalną na „trudne dni”.
- W praktyce oznacza to, że adaptogeny nie tyle „naprawią” Blue Monday w jeden dzień, co mogą obniżyć ogólny poziom napięcia w okresie zimowym, jeśli stosowane są regularnie.
2. Wsparcie snu – kluczowe w okresie zimowym
- Jakość snu ma bezpośredni związek z nastrojem; badania sugerują, że adaptogeny (zwłaszcza ashwagandha) mogą poprawiać subiektywną jakość snu i łatwość zasypiania u osób zestresowanych.
- Metaanalizy wskazują też na korzystny wpływ magnezu i witaminy B6 na jakość snu oraz redukcję zmęczenia.
3. Synergia z innymi filarami wellbeingu
Systematyczny przegląd adaptogenów z 2023 r. sugeruje, że najlepsze efekty dla nastroju i stresu pojawiają się, gdy suplementacja jest połączona z:
- regularną aktywnością fizyczną,
- higieną snu,
- pracą psychologiczną (np. techniki mindfulness).
Jakie produkty Sundose z adaptogenami mogą tu pasować?
Poniższe przykłady nie są rekomendacją medyczną, ale pokazują, jak konkretne produkty mogą wpisać się w plan zadbania o siebie w okresie Blue Monday – zawsze po konsultacji ze specjalistą.
1. Ashwagandha, Magnez, Witaminy B6 i D3
- Produkt: Ashwagandha, Magnez, Witaminy B6 i D3 – kapsułki z ashwagandhą KSM‑66®, magnezem, witaminą B6 i D3.
- Dla kogo może być rozważany (po konsultacji):
- osoby odczuwające przewlekły stres, zmęczenie, problemy z zasypianiem,
- osoby z niską ekspozycją na słońce (witamina D3) i wysokimi wymaganiami poznawczymi (magnes, B6).
- osoby odczuwające przewlekły stres, zmęczenie, problemy z zasypianiem,
- Dlaczego ma sens w kontekście Blue Monday:
- Ashwagandha – potencjalne obniżenie lęku i stresu (wg RCT i metaanalizy).
- Magnez + B6 – wsparcie układu nerwowego, redukcja zmęczenia.
- Witamina D3 – niedobór jest powiązany z gorszym nastrojem, szczególnie zimą.
- Ashwagandha – potencjalne obniżenie lęku i stresu (wg RCT i metaanalizy).
2. For Stress Relief°
- Produkt: For Stress Relief° – formuła „all‑in‑one” oparta na ashwagandhzie, magnezie, witaminach B6 i D3 oraz kwasach omega‑3.
- Opis działania (wg strony producenta):
- wspiera relaksację i odporność na stres,
- pomaga w redukcji zmęczenia,
- zawarte omega‑3 (EPA/DHA) wspierają funkcjonowanie mózgu i układu nerwowego.
- wspiera relaksację i odporność na stres,
- Dla kogo może być rozważany:
- osoby z wyższym poziomem obciążenia stresem, które chcą połączyć adaptogen + magnez + omega‑3 w jednym schemacie.
- osoby z wyższym poziomem obciążenia stresem, które chcą połączyć adaptogen + magnez + omega‑3 w jednym schemacie.
3. Inne bestsellery z kategorii „Samopoczucie i stres”
- Ekstrakt z żeń‑szenia koreańskiego – klasyczny adaptogen poprawiający tolerancję wysiłku i potencjalnie funkcje poznawcze; badania sugerują lekkie działanie przeciwzmęczeniowe i prorozpoznawcze.
- Ekstrakt z bakopy drobnolistnej i L‑teanina – bakopa i L‑teanina są badane pod kątem wpływu na pamięć, koncentrację i redukcję poziomu lęku, ale dowody są mieszane i wciąż się rozwijają.
Zastosowanie tych produktów powinno być omawiane z lekarzem, szczególnie u osób przyjmujących leki psychiatryczne lub z chorobami przewlekłymi.
Jak podejść do Blue Monday (i całego sezonu zimowego) – plan w 5 krokach
1. Nazwij, co się dzieje.
Zamiast myśleć „to przez Blue Monday”, spróbuj zidentyfikować konkretne czynniki: brak światła, przemęczenie, samotność, problemy finansowe.
2. Zadbaj o podstawy: sen, ruch, jedzenie.
Badania pokazują, że regularna aktywność fizyczna, dobra dieta i sen mają silniejszy wpływ na nastrój niż pojedyncze suplementy.
3. Rozważ adaptogeny jako wsparcie tła, nie „antidotum na dzień”.
Ashwagandha i inne adaptogeny działają w perspektywie tygodni, a nie godzin; najlepsze efekty w badaniach obserwowano po 6–12 tygodniach.
4. Ustal „plan bezpieczeństwa” na trudny dzień.
- spisz listę rzeczy, które Cię realnie wspierają (rozmowa z przyjacielem, spacer, joga, kąpiel, muzyka),
- zaplanuj je z wyprzedzeniem na tydzień, w którym wypada Blue Monday.
5. Nie wahaj się sięgnąć po pomoc specjalisty.
Jeśli obniżony nastrój trwa tygodniami, przeszkadza w pracy i relacjach, albo pojawiają się myśli samobójcze, kluczowym krokiem jest kontakt z lekarzem lub psychoterapeutą, a nie samodzielne eksperymentowanie z suplementami.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
1. Czy adaptogeny wyleczą depresję sezonową albo „Blue Monday”?
Nie. Adaptogeny (np. ashwagandha) mogą zmniejszyć poziom stresu i lęku u części osób, ale nie są zarejestrowanymi lekami przeciwdepresyjnymi. W przypadku depresji sezonowej czy klinicznej diagnozy konieczna jest konsultacja psychiatryczna i leczenie zgodne z wytycznymi.
2. Po jakim czasie można odczuć efekty ashwagandhy?
W większości badań pierwsze istotne zmiany w zakresie lęku i stresu pojawiały się po 6–8 tygodniach regularnej suplementacji, przy dawkach 300–600 mg/dzień ekstraktu. Nie jest to więc szybkie „ratunkowe” rozwiązanie na jeden dzień, ale element długoterminowego wsparcia.
3. Czy mogę łączyć adaptogeny (ashwagandha, żeń‑szeń, bakopa) z lekami przeciwdepresyjnymi?
To wymaga zgody lekarza. Część adaptogenów może wpływać na metabolizm leków lub nasilać ich działanie; przeglądy podkreślają konieczność ostrożności i indywidualnej oceny ryzyka–korzyści. Nigdy nie odstawiaj samodzielnie leków na rzecz suplementów.
4. Czy adaptogeny są bezpieczne dla wszystkich?
Nie. Przeciwwskazania obejmują m.in.: ciążę, karmienie piersią, niektóre choroby autoimmunologiczne, choroby wątroby, przyjmowanie określonych leków (np. immunosupresyjnych, przeciwpadaczkowych). Przed rozpoczęciem suplementacji konieczna jest konsultacja z lekarzem.
5. Czy mogę brać kilka produktów Sundose z adaptogenami naraz (np. Ashwagandha + For Stress Relief°)?
To może prowadzić do podwojenia dawek ashwagandhy, magnezu czy witaminy D, a tym samym do ryzyka działań niepożądanych. Bezpieczniej jest wybrać jeden dobrze przemyślany produkt i upewnić się z lekarzem, że nie dublujesz składników w innych suplementach.
6. Czy jest sens zaczynać adaptogeny dokładnie w Blue Monday?
Jeśli celem jest lepsze radzenie sobie z zimowym stresem, najlepiej zacząć kilka tygodni wcześniej, traktując Blue Monday raczej jako symboliczny „check‑point”, a nie dzień, w którym „coś magicznego ma zadziałać”.
Kluczowe wnioski – w punktach
- Blue Monday to mit marketingowy, bez solidnych podstaw naukowych, ale styczeń rzeczywiście jest trudnym okresem dla wielu osób.
- Adaptogeny, szczególnie ashwagandha, wykazują w badaniach istotne, choć umiarkowane obniżenie poziomu stresu i lęku, zwłaszcza przy dawkach 300–600 mg/dzień przez 6–8 tygodni.
- Systematyczne przeglądy sugerują, że adaptogeny mogą stanowić uzupełnienie strategii radzenia sobie ze stresem, a nie zastępstwo dla psychoterapii czy farmakoterapii.
- Produkty Sundose, takie jak Ashwagandha, Magnez, Witaminy B6 i D3 oraz For Stress Relief°, łączą adaptogeny z magnezem, witaminami z grupy B, witaminą D i omega‑3, co może być praktyczną opcją wsparcia – po konsultacji ze specjalistą.
- Największy wpływ na dobrostan w okresie „Blue Monday” ma pakiet działań: sen, aktywność fizyczna, dieta, relacje, higiena cyfrowa i, jeśli trzeba, profesjonalna pomoc – adaptogeny mogą być tylko jednym z elementów tej układanki.
Bibliografia (wybrane źródła)
- AF Group. Blue Monday: Busting the Myth and Promoting Mental Wellbeing (2025).
- Medical News Today. Seasonal slump or mental health myth? The truth about Blue Monday (2026).
- EBSCO Research Starters. Blue Monday (pseudoscience).
- Action Mental Health. Dismissing the ‘Blue Monday’ myth (2025).
- Sánchez I.A. et al. (2023). Adaptogens on Depression-Related Outcomes: A Systematic Integrative Review. Int J Environ Res Public Health.
- Chandrasekhar K. et al. (2012). High-concentration full-spectrum ashwagandha root extract in reducing stress and anxiety. Indian J Psychol Med.
- Ashwagandha supplementation and anxiety/stress: Systematic review and meta-analysis of RCTs (2022). Phytotherapy Research.
- Boyle N.B. et al. (2017). Magnesium Supplementation on Subjective Anxiety and Stress: Systematic Review. Nutrients.






